Afrika fillerinin doğada rahatsızlandıklarında kendi kendilerini iyileştirmek için şifalı bitkilerden yararlandığı ortaya çıktı. Yaban hayatı uzmanlarının aktardığı gözlemler, fillerin hasta olduklarında belirli bitkileri bilinçli biçimde tercih ettiğini gösteriyor. Bu davranış yalnızca yetişkin fillerle sınırlı kalmıyor. Anne fillerin yavrularına da hazırladıkları bitkisel karışımları yedirdiği belirtiliyor. Bilim insanları, hayvanlar dünyasındaki bu tür davranışların insan tıbbına da ışık tutabileceğini değerlendiriyor.
Kenya’nın batısındaki Elgon Dağı bölgesinde fillerle çalışan kişilerle görüşmeler yapıldı. Çeşitli üniversitelerin yanı sıra doğa koruma kuruluşu Mount Elgon Foundation’ın katkılarıyla yürütülen bu araştırmada, hayvanların sağlık sorunlarına karşı geliştirdiği yöntemler kayıt altına alındı. Araştırmacılar, bazı fillerin kendilerini hasta hissettiklerinde belirli bitki türlerini tükettiğini tespit etti. Annelerin de yavrularını aynı bitkilerle beslediği öne sürüldü. Bu bilgiler, bölgede fillerle doğrudan temas halinde olan görevlilerin ifadelerine dayanıyor.
Elde edilen bulgulara göre filler 35 farklı bitki türünden yararlanıyor. Bu bitkilerin 25’inin yerel halk tarafından da tıbbi amaçlarla kullanıldığı belirtildi. Bölgede “Angurweet” adıyla bilinen ve mide ağrısı gibi rahatsızlıkların giderilmesinde kullanılan bitki, fillerin de başvurduğu kaynaklar arasında yer alıyor. Bir yaban hayatı görevlisi, fillerin bu bitkinin yapraklarını bazı ağaçların kökleriyle birlikte ağızlarında çiğneyip karıştırdığını kaydetti. Görevli, hazırlanan bu karışımın anne sütüyle birlikte yavrulara verildiğini dile getirdi.
Araştırmanın başyazarlarından Brown Üniversitesinden Dr. Elodie Freymann, çalışmanın önemli bir soruyu gündeme taşıdığını söyledi. Freymann, orman habitatlarının yok edilmesinin hayvanları ve insanları ihtiyaç duydukları doğal tıbbi kaynaklardan mahrum bırakabileceğine dikkat çekti. “Bu çalışma, ilaçlarımızın doğadaki canlılarla ne kadar iç içe olduğunu gösteriyor.” diyen Freymann, doğal yaşam alanlarının korunmasının insan sağlığı açısından da kritik olduğunu vurguladı. Uzmanlar, hayvanların kendi kendini tedavi etme içgüdüsünün modern tıbba ilham verebileceğini ifade ediyor.
Araştırmacılar, fillerin değişik sağlık sorunlarıyla karşılaştıklarında belli bitkileri seçip seçmediğini incelemeyi sürdürüyor. Bu bitkilerin tıbbi açıdan etkili olabilecek biyolojik özellikler taşıyıp taşımadığı da araştırılıyor. Çalışmanın detayları Scientific Reports dergisinde yayınlandı. Elde edilen veriler, doğal tıbbi kaynakların korunmasının hem hayvan hem de insan sağlığı için taşıdığı değeri ortaya koyuyor. Bilim insanları, doğadaki bu tür davranışların daha geniş kapsamlı araştırmalarla desteklenmesi gerektiğini belirtiyor.
