Son günlerde bazı basın organlarında, Milli Eğitim Bakanlığı’nın (MEB) yayımladığı bir genelgeyle kadın öğretmenlerin kıyafet tercihlerine yeni sınırlamalar getirdiği öne sürüldü. İddiaya göre, tayt, tişört ve kot pantolon gibi günlük kıyafetlerin okullarda giyilmesi artık mümkün olmayacak. Ancak kamuoyunda yankı bulan bu haberler, mevcut hukuki durumun tam olarak yansıtılmamasından kaynaklanıyor. Konuya ilişkin yapılan değerlendirmeler, yasağın yeni bir düzenlemenin ürünü olmadığını, uzun süredir yürürlükte olan bir yönetmeliğin yeniden gündeme gelmesi anlamına geldiğini gösteriyor.
Kamu personelinin iş yerinde nasıl giyineceği konusu, idari genelgelerle değil, doğrudan yönetmeliklerle belirleniyor. Bu kapsamda, tartışılan kıyafet kısıtlamalarının yasal dayanağını, 1982 yılında yürürlüğe giren “Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Çalışan Personelin Kılık ve Kıyafetine Dair Yönetmelik” oluşturuyor. Bu yönetmelik, uzun yıllar boyunca Bakanlar Kurulu kararıyla güncellenebilirken, hükümet sisteminin değişmesiyle birlikte bu yetki Cumhurbaşkanlığı makamına devredildi. Dolayısıyla MEB’in tek başına böyle bir yasaklama getirmesi hukuken mümkün görünmüyor.
Mevcut yönetmelik hükümleri incelendiğinde, kadın personelin iş yerinde kolsuz ya da çok açık yakalı giysiler, kot pantolon, diz üstü veya yırtmaçlı etek ile terlik tipi ayakkabı giymesinin zaten yasak olduğu anlaşılıyor. Bu kuralların, son günlerde tartışıldığı gibi yeni bir MEB genelgesiyle getirilmediği, aksine 1982’den bu yana Bakanlar Kurulu Kararı ile uygulanan köklü bir düzenleme olduğu vurgulanıyor. Özellikle eğitim camiasında çalışan kadınların mağduriyet yaşamaması için bu kuralın kaynağının doğru bilinmesi büyük bir gereklilik olarak öne çıkıyor.
Yönetmeliğin ilk halinde kadın personel için dikkat çeken bir başka madde daha bulunuyordu. Buna göre, “görev mahallinde başın daima açık” olması zorunluluğu getirilmişti. Ancak bu zorunluluğun kaldırılması, 8 Ekim 2013 tarihli ve 28789 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan bir değişiklikle gerçekleştirildi. Yapılan bu hukuki düzenlemenin ardından kamuda başörtüsü yasağı fiilen sona erdi. Bu süreç, kıyafet yönetmeliğinin günün koşullarına göre kısmi olarak revize edilmesini sağlasa da, düzenlemenin ana hatları hâlâ geçerliliğini koruyor.
Erkek personel için de yönetmelikte belirli düzenlemeler yer alıyor. Buna göre, erkek çalışanlar için sakal bırakmak yasakken, bıyık serbest bırakılmış durumda. Saçların ise kulakları kapatmayacak şekilde uzatılabileceği hükme bağlanmış. Bununla birlikte, kamu görevlileri sendikalarının aldığı kararlar doğrultusunda sakal yasağının fiilen uygulanmadığı belirtiliyor. Tüm bu bilgiler ışığında, mini etek ve kot pantolon yasağının kaynağı, MEB’in yeni bir kararı değil, 1982 tarihli yönetmelik olarak karşımıza çıkıyor. Yaşanan tartışmaların odağında, mevcut hukuki metinlerin kamuoyuna eksik veya yanlış aktarılması yatıyor. Uzmanlar, benzer konularda spekülasyon yapılmadan önce resmi metinlerin incelenmesi gerektiğine dikkat çekiyor.
